Bez czarny Black Beauty 'Gerda' Sambucus nigra

Opis szczegółowy produktu

Bez czarny Black Beauty 'Gerda' - odmiana wyhodowana w Wielkiej Brytanii w ośrodku badawczym East Malling Research. W USA została zarejestrowana patentem roślinnym PP12305 w 2001 roku, a w Europie jest prowadzona jako odmiana chroniona. Jest to krzew sezonowy lub niewielkie wielopniowe drzewko, które w wieku dojrzałym osiąga zwykle 2,5–4 m wysokości i szerokości, a w mniejszych ogrodach często utrzymuje się je cięciem na wysokości około 2–3 m. Liście są nieparzystopierzaste, najczęściej z 3–7 piłkowanymi listkami, cały liść ma 15–25 cm długości i rozwija się w ciemnobordowych, niemal czarnych odcieniach. W maju i czerwcu pojawiają się płaskie baldachy o szerokości około 10–20 cm z drobnych różowych kwiatów, które mają delikatny cytrynowy zapach i dostarczają owadom wczesnego nektaru oraz pyłku. Po przekwitnieniu zawiązuje grona ciemnofioletowych do czarnych owoców, które dojrzewają najczęściej w sierpniu i wrześniu i wykorzystuje się je na soki, syropy, dżemy lub wino. Do przetworów kuchennych używa się w pełni wybarwionych owoców i kwiatów, natomiast surowych niedojrzałych owoców ani zielonych części rośliny się nie spożywa. Owoce zawierają przede wszystkim antocyjany, inne polifenole i witaminę C, co od dawna wykorzystuje się w domowych napojach z bzu. W kompozycjach pięknie prezentuje się z dereniami o barwnych pędach, z jasnolistnymi tawułami, z trawami ozdobnymi oraz w nowoczesnych nasadzeniach żwirowych, gdzie ciemne ulistnienie tworzy spokojny kontrast.

Bez czarny, botanicznie Sambucus nigra, to krzew pochodzący z Eurazji i północnej Afryki. Jest to roślina zrzucająca liście na zimę, ceniona za walory ozdobne i lecznicze. Często występuje w naturze, ale uprawia się go również w ogrodach ze względu na dekoracyjne kwiaty i owoce. Kwiaty są białe do kremowożółtych, wyrastają w obfitych baldachach i mają charakterystyczny zapach. Owoce, które pojawiają się po przekwitnieniu, to małe, ciemnofioletowe do czarnych jagody. Są jadalne i znajdują zastosowanie w kuchni, często przygotowuje się z nich dżemy, syropy lub herbatki, zależy to jednak od konkretnej odmiany. Bez czarny był tradycyjnie wykorzystywany w medycynie ludowej ze względu na swoje właściwości lecznicze. W różnych kulturach stosowano go zwłaszcza przy przeziębieniach i bólu gardła. Liście, kwiaty i owoce zawierają różne przeciwutleniacze i witaminy. To niewymagający krzew, który preferuje wilgotne gleby oraz stanowiska słoneczne do półcienistych. Uprawia się go także ze względu na atrakcyjny wygląd i łatwą pielęgnację.

Uprawa: Preferuje stanowisko słoneczne do półcienistego, przy czym pełne słońce sprzyja obfitszemu kwitnieniu i owocowaniu. Gleba powinna być wilgotna, dobrze przepuszczalna i próchniczna, roślina znosi również lekko kwaśne do zasadowych warunki, nie zaleca się jednak gleb ciężkich i podmokłych. Krzewy sadzi się zwykle w odstępach 1,5–2 m, a głębokość sadzenia powinna odpowiadać wielkości bryły korzeniowej. Młode rośliny należy regularnie podlewać, zwłaszcza w okresie suszy. Nawożenie przeprowadza się wiosną kompostem lub zrównoważonym nawozem organicznym, który wspiera zdrowy wzrost i kwitnienie. Po przekwitnieniu krzewy można przycinać, skracając starsze gałęzie i utrzymując w ten sposób zwarty pokrój. Jest mrozoodporny i odporny na większość chorób. Krzewy są samopylne, jednak dla uzyskania wyższych plonów warto posadzić kilka roślin. Owoce bzu czarnego są jadalne wyłącznie po obróbce termicznej i tylko u niektórych odmian, surowe jagody mogą być lekko toksyczne, a w przypadku odmian ozdobnych ich spożywanie nie jest zalecane.

Autor: Nikol | Rewizja: 17.12.2025