Dereń jadalny 'Dublany' - pojemnik Cornus mas 'Dublany'

Opis szczegółowy produktu

Dereń jadalny 'Dublany' - bardzo popularna i wysoce plenna odmiana dereniu, ceniona przede wszystkim za duże owoce wysokiej jakości i wcześniejszą porę dojrzewania, co czyni ją doskonałym wyborem do sadów przydomowych. Rośnie jako niewielkie drzewo lub gęsty krzew, który w wieku dojrzałym osiąga wysokość 3–4 metrów. Tworzy zwartą i regularną koronę, łatwo dostępną podczas zbioru i odpowiednią także do mniejszych ogrodów. Liście są jajowate, soczyście zielone, o błyszczącej powierzchni, co nadaje roślinie zdrowy wygląd przez cały sezon wegetacyjny. Jesienią liście mogą przebarwiać się na subtelne odcienie żółci i czerwieni. Roślina kwitnie bardzo wczesną wiosną, jeszcze przed rozwojem liści, tworząc mnóstwo drobnych, żółtych kwiatów zebranych w baldachy. Owoce dojrzewają wcześnie, zwykle już w sierpniu. Są bardzo atrakcyjne – to duże, gruszkowate do butelkowatych pestkowce o ciemnoczerwonej, błyszczącej skórce. Miąższ jest jędrny, soczysty, o słodko-kwaśnym i wyraźnie aromatycznym smaku, idealny zarówno do bezpośredniego spożycia, jak i do dalszego przetwarzania. Ta odmiana jest częściowo samopylna, jednak dla uzyskania maksymalnego i stabilnego plonu zdecydowanie zaleca się posadzenie w pobliżu innej odmiany dereniu jako zapylacza. 

Uprawa: Pod względem wymagań dereń zalicza się do ciepłolubnych roślin sadowniczych gleb wapiennych. Najlepiej odpowiadają mu gleby obojętne lub lekko zasadowe, słoneczne, otwarte stanowiska oraz stoki południowe, południowo-wschodnie i południowo-zachodnie. Znosi także suchsze warunki, ponieważ głęboko się korzeni i potrafi zapewnić sobie wodę nawet przy nierównomiernie rozłożonych opadach. Więcej wilgoci potrzebuje jedynie w okresie dojrzewania owoców, czyli w zależności od sezonu od sierpnia do września. Jest w pełni mrozoodporny zarówno w drewnie, jak i w kwiatach. Można go z powodzeniem uprawiać do wysokości 600 m n.p.m. Chłodne stanowiska, zwłaszcza z częstymi mgłami, nie są dla niego korzystne. Nie znosi też zacienienia ani półcienia. Szczególnie po posadzeniu, w okresie formowania pokroju, wymaga mocniejszego cięcia. Przy sadzeniu krzewu pozostawia się 3–5 głównych gałęzi, które skraca się mniej więcej o jedną trzecią do połowy. Cięcie powtarza się przez pierwsze trzy lata uprawy. W przypadku sadzonki szczepionej można formować koronę z przewodnikiem lub bez niego (koronę otwartą) w podobny sposób jak u drzew ziarnkowych lub pestkowych. Ponieważ dereń owocuje na jednorocznych przyrostach, których jest naturalnie wystarczająco dużo, cięcie polega jedynie na prześwietlaniu krzewu lub korony. W medycynie ludowej owoce dereniu do dziś zaleca się przy dolegliwościach trawiennych, przede wszystkim jelitowych, zarówno ostrych (takich jak biegunki i skurcze brzucha), jak i przewlekłych. Lecznicze właściwości owoców dereniu znane są już od starożytności. Wykorzystać można pod tym względem wszystkie części rośliny (korę, korzenie, pędy, owoce). Korę, korzenie lub pędy stosowano na przykład przeciw gorączce. Owoce można wykorzystywać przy chorobach jelit. Preparaty z liści, kwiatów i owoców mogą wspomagać leczenie problemów trawiennych, anemii, chorób wątroby lub nerek. Świeży zagęszczony sok z owoców stosuje się w leczeniu cukrzycy. Zagęszczony sok wykorzystywany jest w medycynie tradycyjnej także przy chorobach skóry. Miąższ owoców i olej z pestek służą do leczenia i regeneracji uszkodzonych tkanek skóry. Owoce dereniu można łączyć także z innymi, mniej wartościowymi gatunkami owoców. W południowo-zachodniej Europie owoce dereniu chętnie przerabia się na kompoty i konfitury. Ciekawym zastosowaniem kulinarnym są kompoty mieszane z dereniu, borówek brusznic i gruszek jako dodatek do dziczyzny. Owoce konserwuje się również przez suszenie lub mrożenie. Suszonym, zmielonym miąższem posypuje się także mięsa z rożna. Z suszonych owoców dereniu, podobnie jak z owoców róży, przyrządza się smaczną herbatę. Z owoców wytwarza się też smaczny syrop o wysokiej zawartości witamin. Owoce można zalewać alkoholem, a także wytwarzać z nich wino lub destylat. Oprócz witamin, antocyjanów i związków fenolowych owoce dereniu zawierają dużo kwasów i pektyn, które wpływają na zdolność żelowania. Dereń jest więc od stuleci wykorzystywany do przygotowywania dżemów, galaretek i kompotów. Przy przetwarzaniu na produkty spożywcze zwykle konieczne jest dodanie odpowiedniej ilości cukru.

Autor: Kamila | Rewizja: 16. 7. 2026