Dereń jadalny 'Ekzoticznyj' - pojemnik Cornus mas 'Ekzoticznyj'

Opis szczegółowy produktu

Dereń jadalny 'Ekzoticznyj' - odmiana pochodząca z Ukrainy. Odmiana 'Ekzoticznyj' jest w asortymencie ceniona za wyjątkowo duże, wydłużone owoce o ciemnoczerwonej do winnoczerwonej skórce. Owoce są owalne do gruszkowatych i w zależności od warunków osiągają zazwyczaj 6–8 g, a na dobrze odżywionych krzewach nawet około 10 g. Miąższ jest soczysty, po całkowitym zmięknięciu wyraźniej zaznacza się słodycz i wiśniowa nuta, natomiast przy przedwczesnym zbiorze przeważają kwaskowatość i cierpkość. Owoce derenia są naturalnym źródłem witaminy C, kwasów organicznych i polifenoli, w tym antocyjanów, co przekłada się na ich intensywną barwę i wyrazisty smak. Dzięki pektynom łatwo żelują, dlatego często przerabia się je na dżemy, galaretki i syropy, sprawdzają się też w sokach i nalewkach oraz jako barwny składnik mieszanych przetworów. Krzew lub niewielkie drzewo dorasta zwykle do 3–6 m wysokości, w wieku dojrzałym osiąga około 3–5 m szerokości i można go prowadzić jako formę wielopniową lub na niskim pniu. Liście są naprzeciwległe, eliptyczne, latem soczyście zielone, a jesienią przebarwiają się na żółto do pomarańczowo. Kwiaty pojawiają się jeszcze przed rozwojem liści, najczęściej w marcu i kwietniu, w żółtych pęczkach, i stanowią ważne wczesne źródło pyłku i nektaru dla owadów zapylających.

Uprawa: Pod względem wymagań dereń zalicza się do ciepłolubnych roślin sadowniczych gleb wapiennych. Najlepiej odpowiadają mu gleby obojętne lub lekko zasadowe, stanowiska słoneczne i otwarte, stoki południowe, południowo-wschodnie i południowo-zachodnie. Znosi także suchsze warunki, ponieważ korzeni się głęboko i potrafi zaopatrzyć się w wodę nawet przy nierównomiernie rozłożonych opadach. Więcej wody potrzebuje jedynie w okresie dojrzewania owoców, który w zależności od sezonu przypada od sierpnia do września. Jest w pełni mrozoodporny zarówno w drewnie, jak i w kwiatach. Z powodzeniem można go uprawiać do wysokości 600 m n.p.m. Chłodne stanowiska, zwłaszcza miejsca z częstymi mgłami, nie są dla niego odpowiednie. Nie znosi również zacienienia ani półcienia. Szczególnie po posadzeniu, w okresie formowania pokroju, wymaga mocniejszego cięcia. Przy sadzeniu krzewu pozostawia się 3–5 głównych pędów, które skraca się mniej więcej o jedną trzecią do połowy. Cięcie powtarza się przez pierwsze trzy lata uprawy. W przypadku sadzonki szczepionej można uformować koronę z przewodnikiem lub bez niego (koronę przerzedzoną, tzw. kotłową) w podobny sposób jak u drzew ziarnkowych lub pestkowych. Ponieważ dereń owocuje na przyrostach jednorocznych, których produkcja jest naturalnie wystarczająca, cięcie polega wyłącznie na prześwietlaniu krzewu lub korony. W medycynie ludowej owoce derenia są do dziś zalecane przy dolegliwościach trawiennych, przede wszystkim jelitowych, zarówno ostrych (takich jak biegunki i skurcze brzucha), jak i przewlekłych. Właściwości lecznicze owoców derenia znane są już od starożytności. Wykorzystać można pod tym względem wszystkie części rośliny (korę, korzenie, pędy, owoce). Korę, korzenie czy pędy stosowano na przykład przeciw gorączce. Owoce można wykorzystywać przy chorobach jelit. Preparaty z liści, kwiatów i owoców mogą być stosowane w leczeniu problemów trawiennych, anemii, chorób wątroby lub nerek. Świeży zagęszczony sok z owoców wykorzystuje się w leczeniu cukrzycy. Zagęszczony sok stosowany jest w medycynie tradycyjnej także przy chorobach skóry. Miąższ owoców i olej z pestek nadają się do leczenia i regeneracji uszkodzonych tkanek skóry. Owoce derenia można łączyć także z innymi, mniej wartościowymi gatunkami owoców. W południowo-zachodniej Europie owoce derenia chętnie przerabia się na kompoty i przetwory. Ciekawym kulinarnym zastosowaniem jest dodawanie ich do mieszanych kompotów z borówką brusznicą i gruszkami jako dodatku do dziczyzny. Owoce konserwuje się również przez suszenie lub mrożenie. Suszonym, zmielonym miąższem posypuje się także mięso pieczone na rożnie. Z suszonych owoców derenia, podobnie jak z owoców róży, przygotowuje się smaczną herbatę. Z owoców wytwarza się również smaczny syrop o wysokiej zawartości witamin. Owoce można zalewać alkoholem, a także wytwarzać z nich wino lub destylat. Oprócz witamin, antocyjanów i związków fenolowych owoce derenia zawierają również dużą ilość kwasów i pektyn, które wpływają na zdolność żelowania. Dereń jest więc od wieków w naturalny sposób wykorzystywany do przygotowywania dżemów, galaretek i kompotów. Przy przetwarzaniu na produkty spożywcze zazwyczaj konieczne jest dodanie odpowiedniej ilości cukru.

Autor: Nikol | Rewizja: 18.2. 2026