Dereń jadalny 'Jewgienia' - pojemnik Cornus mas 'Jewgienia'

Opis szczegółowy produktu

Dereń jadalny 'Jewgienia' - to najwyższej klasy ukraińska odmiana, wysoko ceniona w kręgach specjalistów za duże owoce i wysoką plenność. Ten krzew lub niewielkie drzewo osiąga w wieku dojrzałym 3–4 m wysokości i 2–3 m szerokości. Liście są szeroko eliptyczne, z wierzchu intensywnie zielone, a jesienią przebarwiają się na atrakcyjne odcienie żółci i pomarańczu. Kwitnienie następuje bardzo wcześnie, zwykle w lutym lub marcu, gdy na pędach pojawiają się gęste baldachy jaskrawożółtych kwiatów, stanowiące kluczowy pożytek dla pszczół w okresie, gdy większość innych roślin dopiero rozpoczyna wegetację. Owocem jest duży, gruszkowaty pestkowiec o masie 6–8 g, ciemnoczerwony i błyszczący. Miąższ jest bardzo soczysty, słodki i aromatyczny, o niskiej zawartości kwasów, dzięki czemu owoce można jeść prosto z drzewa. Owoce są bogate w witaminę C, witaminę P, kwasy organiczne, pektyny i barwniki antocyjanowe, które wspierają układ odpornościowy i korzystnie wpływają na ściany naczyń krwionośnych. Tradycyjnie z owoców przygotowuje się dżemy, syropy, kompoty i nalewki destylowane, przy czym owoce zachowują cenne składniki odżywcze również po obróbce termicznej. W architekturze ogrodowej ten dereń sprawdza się jako dominujący soliter, a także jako element jadalnych żywopłotów, które dają schronienie ptakom i jednocześnie zapewniają właścicielowi ogrodu obfity plon.

Uprawa: Ze względu na wymagania dereń zalicza się do ciepłolubnych roślin sadowniczych gleb wapiennych. Najlepiej odpowiadają mu gleby obojętne lub lekko zasadowe, słoneczne, otwarte stanowiska oraz stoki o wystawie południowej, południowo-wschodniej i południowo-zachodniej. Znosi również suchsze warunki, ponieważ korzeni się głęboko i potrafi zapewnić sobie wodę nawet przy nierównomiernie rozłożonych opadach. Więcej wilgoci potrzebuje jedynie w okresie dojrzewania owoców, czyli w zależności od sezonu od sierpnia do września. Jest w pełni mrozoodporny zarówno w drewnie, jak i w kwiatach. Z powodzeniem można go uprawiać do wysokości 600 m n.p.m. Chłodne stanowiska, zwłaszcza miejsca z częstymi mgłami, nie są dla niego odpowiednie. Nie znosi także zacienienia ani półcienia. Szczególnie po posadzeniu, w okresie formowania pokroju, wymaga mocniejszego cięcia. Przy sadzeniu krzewu pozostawia się 3–5 głównych pędów, które skraca się mniej więcej o jedną trzecią do połowy. Cięcie powtarza się przez pierwsze trzy lata uprawy. W przypadku sadzonki szczepionej można uformować koronę z przewodnikiem lub bez niego (koronę otwartą) w podobny sposób jak u drzew ziarnkowych lub pestkowych. Ponieważ dereń owocuje na pędach jednorocznych, których przyrost jest naturalnie wystarczający, cięcie polega wyłącznie na prześwietlaniu krzewu lub korony. W medycynie ludowej owoce derenia do dziś zaleca się przy dolegliwościach trawiennych, przede wszystkim jelitowych, zarówno ostrych (takich jak biegunki i skurcze brzucha), jak i przewlekłych. Właściwości lecznicze owoców derenia znane są już od starożytności. Pod tym względem wykorzystuje się wszystkie części rośliny (korę, korzenie, pędy, owoce). Korę, korzenie czy pędy stosowano na przykład przeciw gorączce. Owoce można wykorzystywać przy chorobach jelit. Preparaty z liści, kwiatów i owoców stosuje się w leczeniu problemów trawiennych, anemii oraz chorób wątroby lub nerek. Świeży zagęszczony sok z owoców wykorzystuje się w leczeniu cukrzycy. Zagęszczony sok stosuje się w medycynie tradycyjnej również przy chorobach skóry. Miąższ owoców i olej z pestek służą do leczenia i regeneracji uszkodzonych tkanek skóry. Owoce derenia można łączyć także z innymi, mniej wartościowymi gatunkami owoców. W południowo-zachodniej Europie owoce derenia chętnie przerabia się na kompoty i konfitury. Ciekawym zastosowaniem kulinarnym są kompoty mieszane z derenia, borówki brusznicy i gruszek, podawane jako dodatek do dziczyzny. Owoce konserwuje się również przez suszenie lub mrożenie. Suszonym, mielonym miąższem posypuje się także mięso pieczone na rożnie. Z suszonych owoców derenia, podobnie jak z owoców dzikiej róży, przygotowuje się smaczną herbatę. Z owoców wytwarza się również smaczny syrop o wysokiej zawartości witamin. Owoce można zalewać spirytusem albo wytwarzać z nich wino lub destylat. Oprócz witamin, antocyjanów i związków fenolowych owoce derenia zawierają także dużo kwasów i pektyn, które decydują o właściwościach żelujących. Nic więc dziwnego, że dereń od stuleci wykorzystuje się do przygotowywania marmolad, galaretek i kompotów. Przy produkcji przetworów zwykle konieczne jest dodanie odpowiedniej ilości cukru.

Autor: Nikol | Rewizja: 16.7.2026