Dereń jadalny 'Jolico' - pojemnik Cornus mas 'Jolico'

Opis szczegółowy produktu

Dereń jadalny 'Jolico' - długowieczny krzew liściasty lub niewielkie drzewo, występujące od Europy Środkowej i Południowo-Wschodniej po Azję Zachodnią. W naturze rośnie na skrajach lasów i na widnych zboczach o glebie próchnicznej, często wapiennej. Odmiana 'Jolico' należy do wielkoowocowych selekcji rozpowszechnionych w Europie Środkowej. Tworzy gęsto rozgałęzioną koronę o piętrowo ułożonych gałęziach, a roczne przyrosty wynoszą zazwyczaj około 15–30 cm. W polskich ogrodach osiąga najczęściej 3–5 m wysokości i szerokości. Liście są jajowate, o długości około 4–10 cm, latem soczyście zielone, jesienią przebarwiają się na żółto, a nawet czerwono. Od lutego do kwietnia, często jeszcze przed pełnym rozwojem liści, kwitnie drobnymi żółtymi kwiatami zebranymi w gęste pęczki i dostarcza pyłku oraz nektaru wczesnym zapylaczom. Pod koniec lata i jesienią dojrzewają podłużne, ciemnoczerwone pestkowce o długości około 3 cm, zwykle od września do października. Smak jest słodko-kwaśny, a po całkowitym zmięknięciu bardziej aromatyczny. Owoce wykorzystuje się na marmolady, syropy, soki oraz do suszenia. Roślina sprawdza się jako ozdobny soliter przy tarasie, ale również jako jadalny żywopłot, który przyciąga ptaki.

Uprawa: Ze względu na swoje wymagania dereń zalicza się do ciepłolubnych roślin sadowniczych gleb wapiennych. Najlepiej odpowiadają mu gleby obojętne lub lekko zasadowe oraz słoneczne, otwarte stanowiska, a także zbocza o wystawie południowej, południowo-wschodniej i południowo-zachodniej. Znosi również suchsze warunki, ponieważ korzeni się głęboko i potrafi zapewnić sobie wodę nawet przy nierównomiernym rozkładzie opadów. Więcej wilgoci potrzebuje jedynie w okresie dojrzewania owoców, czyli w zależności od sezonu od sierpnia do września. Jest w pełni mrozoodporny zarówno w drewnie, jak i w kwiatach. Z powodzeniem można go uprawiać do wysokości 600 m n.p.m. Chłodne położenia, zwłaszcza miejsca z częstymi mgłami, nie są dla niego korzystne. Nie znosi także zacienienia ani półcienia. Zwłaszcza po posadzeniu, w okresie formowania pokroju, wymaga mocniejszego cięcia. Przy sadzeniu krzewu pozostawia się 3–5 głównych gałęzi, które skraca się mniej więcej o jedną trzecią do połowy. Cięcie powtarza się przez pierwsze trzy lata uprawy. W przypadku sadzonki szczepionej można uformować koronę z przewodnikiem lub bez niego (koronę kielichową), podobnie jak u drzew owocowych ziarnkowych i pestkowych. Ponieważ dereń owocuje na jednorocznych krótkopędach, których naturalnie wytwarza wystarczająco dużo, cięcie polega jedynie na prześwietlaniu krzewu lub korony. W medycynie ludowej owoce derenia do dziś zaleca się przy dolegliwościach trawiennych, przede wszystkim jelitowych, zarówno ostrych (takich jak biegunki i skurcze brzucha), jak i przewlekłych. Lecznicze właściwości owoców derenia znane są już od starożytności. Pod tym względem przydatne są wszystkie części rośliny (kora, korzenie, pędy, owoce). Korę, korzenie i pędy stosowano na przykład przeciw gorączce. Owoce można wykorzystywać przy schorzeniach jelit. Preparaty z liści, kwiatów i owoców mogą wspomagać leczenie problemów trawiennych, niedokrwistości oraz chorób wątroby lub nerek. Świeży, zagęszczony sok z owoców stosuje się przy leczeniu cukrzycy. Zagęszczony sok wykorzystuje się w medycynie tradycyjnej również przy chorobach skóry. Miąższ owoców oraz olej tłoczony z pestek służą do leczenia i regeneracji uszkodzonych tkanek skóry. Owoce derenia można łączyć także z innymi, mniej wartościowymi gatunkami owoców. W południowo-zachodniej Europie chętnie przerabia się je na kompoty i przetwory. Ciekawym kulinarnym zastosowaniem jest dodatek derenia do mieszanych kompotów z borówką brusznicą i gruszkami, podawanych do dziczyzny. Owoce konserwuje się również przez suszenie lub mrożenie. Suszonym, zmielonym miąższem posypuje się także mięso z rożna. Z suszonych owoców derenia, podobnie jak z owoców róży, przygotowuje się smaczną herbatę. Z owoców wytwarza się również smaczny syrop o wysokiej zawartości witamin. Owoce można nastawiać na spirytusie, a także wytwarzać z nich wino lub destylat. Oprócz witamin, antocyjanów i związków fenolowych owoce derenia zawierają także dużo kwasów i pektyn, które wpływają na zdolność żelowania. Nic więc dziwnego, że dereń od stuleci wykorzystuje się do przygotowywania marmolad, galaretek i kompotów. Przy przetwarzaniu na produkty spożywcze zazwyczaj konieczne jest dodanie odpowiedniej ilości cukru.

Autor: Nikol | Rewizja: 30.12.2025