Dereń jadalny 'Kasanlak' - pojemnik Cornus mas 'Kasanlak'

Opis szczegółowy produktu

Dereń jadalny 'Kasanlak' - jedna z najpopularniejszych i najplenniejszych odmian derenia jadalnego, która swoją nazwę i pochodzenie zawdzięcza bułgarskiemu miastu Kazanłyk, słynącemu z uprawy róż i owoców. Rośnie bardzo żywotnie jako silny, rozłożysty krzew lub wielopniowe drzewo, które w wieku dojrzałym może osiągnąć wysokość 4 do 5 metrów. Należy do bardzo długowiecznych i mało wymagających drzew, które w ogrodzie niezawodnie owocują przez dziesiątki lat. Liście są soczyście zielone, z charakterystycznym połyskiem i wyraźnym unerwieniem, co nadaje roślinie zdrowy i gęsty wygląd. Odmiana ta słynie z wczesnego okresu kwitnienia – już w marcu krzew okrywa się milionami drobnych żółtych kwiatków, które stanowią jeden z pierwszych pożytków nektarowych dla pszczół i tworzą w ogrodzie promienny wiosenny akcent. Owoce są prawdziwą atrakcją dla każdego ogrodnika. Są wyjątkowo duże (ważą średnio 5 do 6 gramów), mają wydłużony, gruszkowaty do butelkowatego kształt, a w pełnej dojrzałości przybierają barwę intensywnie ciemnoczerwoną do mahoniowej. Dojrzewają od końca sierpnia do połowy września. Miąższ jest mięsisty, soczysty i ma wyrazisty, szlachetnie słodko-kwaśny smak z typowym aromatem derenia. Odmiana wyróżnia się wysokim i regularnym plonowaniem, a owoce po dojrzeniu bardzo dobrze trzymają się gałęzi. Odmiana ta znajduje zastosowanie przede wszystkim w nasadzeniach użytkowych i sadach, gdzie jest ceniona za wysoką wydajność i jakość owoców. Jednocześnie dzięki swoim rozmiarom i pokrojowi doskonale sprawdza się jako soliter lub jako element nieprzebytych, swobodnie rosnących żywopłotów z jadalnymi owocami. Jest bardzo odporna na mróz, suszę i zanieczyszczenie powietrza w mieście. Owoce znakomicie nadają się do wszechstronnego przetwórstwa – od dżemów i kompotów po suszenie lub przygotowanie słynnych sosów z derenia do mięs.

Uprawa: Pod względem wymagań dereń zalicza się do ciepłolubnych drzew owocowych gleb wapiennych. Najbardziej odpowiadają mu gleby obojętne lub lekko zasadowe, słoneczne, otwarte stanowiska oraz stoki południowe, południowo-wschodnie i południowo-zachodnie. Znosi także suchsze warunki, ponieważ korzeni się głęboko i potrafi zapewnić sobie wilgoć nawet przy nierównomiernie rozłożonych opadach. Jedynie w okresie dojrzewania owoców potrzebuje więcej wody, co w zależności od sezonu przypada na sierpień–wrzesień. Jest w pełni mrozoodporny zarówno w drewnie, jak i w kwiatach. Z powodzeniem można go uprawiać do wysokości 600 m n.p.m. Chłodne stanowiska, zwłaszcza miejsca z częstymi mgłami, nie są dla niego korzystne. Nie znosi również zacienienia ani półcienia. Szczególnie po posadzeniu, w okresie formowania pokroju, wymaga mocniejszego cięcia. Przy sadzeniu krzewu pozostawia się 3–5 głównych gałęzi, które skraca się mniej więcej o jedną trzecią do połowy. Cięcie powtarza się przez pierwsze trzy lata uprawy. W przypadku sadzonki szczepionej można uformować koronę z przewodnikiem lub bez niego (koronę kielichową) w podobny sposób jak u ziarnkowych lub pestkowych drzew owocowych. Ponieważ dereń owocuje na jednorocznych przyrostach, których produkcja jest naturalnie wystarczająca, cięcie polega jedynie na prześwietlaniu krzewu lub korony. W medycynie ludowej owoce derenia są do dziś zalecane przy dolegliwościach trawiennych, przede wszystkim problemach jelitowych, zarówno ostrych (takich jak biegunki i skurcze brzucha), jak i przewlekłych. Właściwości lecznicze owoców derenia znane są już od starożytności. Wykorzystać można pod tym względem wszystkie części rośliny (korę, korzenie, pędy, owoce). Korę, korzenie czy pędy stosowano na przykład przeciw gorączce. Owoce można wykorzystać przy chorobach jelit. Preparaty z liści, kwiatów i owoców mogą być stosowane w leczeniu problemów trawiennych, anemii, chorób wątroby lub nerek. Świeży, zagęszczony sok z owoców wykorzystuje się w leczeniu cukrzycy. Zagęszczony sok stosuje się w medycynie tradycyjnej także w leczeniu chorób skóry. Miąższ owoców oraz olej z pestek nadają się do leczenia i regeneracji uszkodzonych tkanek skóry. Owoce derenia można łączyć również z innymi, mniej wartościowymi gatunkami owoców. W południowo-zachodniej Europie owoce derenia chętnie przerabia się na kompoty i przetwory. Ciekawym kulinarnym zastosowaniem jest dodawanie ich do mieszanych kompotów z borówką brusznicą i gruszkami jako dodatku do dziczyzny. Owoce konserwuje się także przez suszenie lub mrożenie. Suszonym, mielonym miąższem posypuje się również mięso z rożna. Z suszonych owoców derenia, podobnie jak z owoców róży, przygotowuje się smaczną herbatę. Z owoców wytwarza się także smaczny syrop o wysokiej zawartości witamin. Owoce można nastawiać na spirytusie lub wytwarzać z nich wino albo destylat. Oprócz witamin, antocyjanów i związków fenolowych owoce derenia zawierają dużo kwasów i pektyn, które wpływają na zdolność żelowania. Dereń jest więc logicznie od stuleci wykorzystywany do przygotowywania marmolad, galaretek i kompotów. Przy przetwarzaniu na produkty spożywcze zwykle konieczne jest dodanie odpowiedniej ilości cukru.

Autor: Kamila | Rewizja: 25. 2. 2026