Dereń jadalny 'Kasanlak' Cornus mas 'Kasanlak'

Opis szczegółowy produktu

Dereń 'Kasanlak' - jedna z najpopularniejszych i najbardziej wydajnych odmian derenia jadalnego, która swoją nazwę i pochodzenie zawdzięcza bułgarskiemu miastu Kazanlak, słynącemu z uprawy róż i owoców. Rośnie bardzo żywotnie jako silny, rozłożysty krzew lub drzewo wielopniowe, które w dorosłości może osiągnąć wysokość od 4 do 5 metrów. Należy do bardzo długowiecznych i niewymagających gatunków drzew, które w ogrodzie niezawodnie owocują przez dziesiątki lat. Liście są intensywnie zielone, z charakterystycznym połyskiem i wyraźnym unerwieniem, co nadaje roślinie zdrowy i gęsty wygląd. Odmiana ta znana jest z wczesnego terminu kwitnienia – już w marcu krzew obsypany jest milionami drobnych żółtych kwiatów, które stanowią pierwszą nektarową ucztę dla pszczół i tworzą w ogrodzie świetlisty wiosenny aspekt. Owoce są prawdziwą atrakcją dla każdego hodowcy. Są wyjątkowo duże (ważą średnio 5 do 6 gramów), mają wydłużony, gruszkowaty lub butelkowaty kształt, a w pełnej dojrzałości przybierają intensywnie ciemnoczerwony do mahoniowego kolor. Dojrzewają od końca sierpnia do połowy września. Miąższ jest mięsisty, soczysty i ma wyrazisty, szlachetnie słodko-kwaśny smak z charakterystycznym aromatem derenia. Odmiana ta charakteryzuje się wysokim i regularnym owocowaniem, przy czym owoce po dojrzeniu bardzo dobrze utrzymują się na gałęziach. Odmiana ta znajduje zastosowanie przede wszystkim w nasadzeniach użytkowych i sadach, gdzie ceniona jest za wysoką wydajność i jakość owoców. Jednocześnie jednak, dzięki swoim rozmiarom i strukturze, jest idealna jako element soliterowy lub jako część nieprzeniknionych, swobodnie rosnących żywopłotów z jadalnymi owocami. Jest bardzo odporna na mróz, suszę i zanieczyszczenie miejskie. Owoce doskonale nadają się do wszechstronnego przetwórstwa – od produkcji dżemów i kompotów, po suszenie lub przygotowanie wyśmienitych sosów z derenia do mięsa.

Uprawa: Dereń jest pod względem wymagań zaliczany do ciepłolubnych drzew i krzewów owocowych gleb wapiennych. Najbardziej odpowiadają mu gleby obojętne lub słabo zasadowe, słoneczne, otwarte stanowiska, stoki południowe, południowo-wschodnie i południowo-zachodnie. Znosi nawet suchsze warunki, ponieważ głęboko się korzeni i potrafi zapewnić sobie wilgoć nawet w warunkach nierównomiernie rozłożonych opadów. Tylko w okresie dojrzewania owoców potrzebuje więcej wilgoci, co w zależności od sezonu przypada od sierpnia do września. Jest w pełni mrozoodporny w drewnie i kwiecie. Możemy go z powodzeniem uprawiać do wysokości 600 m n.p.m. Chłodne stanowiska, zwłaszcza miejsca o częstym występowaniu mgły, nie są dla niego zbyt korzystne. Nie toleruje również zacienienia ani półcienia. Szczególnie po posadzeniu, w okresie formowania pokroju, wymaga głębokiego cięcia. Przy sadzeniu krzewu pozostawia się 3–5 głównych gałęzi, które skraca się o około jedną trzecią do połowy. Cięcie powtarza się przez pierwsze trzy lata uprawy. Przy sadzeniu zaszczepionej sadzonki można uformować koronę z przewodnikiem lub bez niego (korona pusta) w sposób podobny jak u drzew ziarnkowych lub pestkowych. Ponieważ dereń owocuje na jednorocznym przyroście, którego produkcja jest naturalnie wystarczająca, cięcie polega jedynie na prześwietlaniu krzewu lub korony. W tradycyjnej medycynie ludowej owoce derenia są nadal zalecane przy problemach trawiennych, zwłaszcza jelitowych, zarówno ostrych (takich jak biegunka i skurcze brzucha), jak i przewlekłych. Właściwości lecznicze owoców derenia znane są od starożytności. Z tego punktu widzenia przydatne są wszystkie części rośliny (kora, korzenie, pędy, owoce). Kora, korzenie lub pędy były używane na przykład przeciw gorączce. Owoce można stosować przy dolegliwościach jelitowych. Leki produkowane z liści, kwiatów i owoców mogą być stosowane w leczeniu problemów trawiennych, anemii, chorób wątroby lub nerek. Świeży, zagęszczony sok uzyskany z owoców jest stosowany w leczeniu cukrzycy. Zagęszczony sok jest również stosowany w medycynie tradycyjnej w leczeniu chorób skóry. Miąższ owoców i olej uzyskany z pestek nadają się do leczenia i regeneracji uszkodzonych tkanek skóry. Owoce derenia można również łączyć z innymi, mniej wartościowymi owocami. W Europie południowo-zachodniej owoce derenia są chętnie przetwarzane na kompoty i dżemy. Kulinarnie interesujące jest użycie owoców derenia do mieszanych kompotów z żurawiną i gruszkami jako dodatek do dziczyzny. Owoce są również konserwowane przez suszenie lub mrożenie. Suszony, mielony miąższ stosuje się również do posypywania pieczonych mięs. Z suszonych dereni, podobnie jak z dzikiej róży, przygotowuje się smaczną herbatę. Z owoców produkuje się również smaczny syrop o wysokiej zawartości witamin. Owoce można macerować w alkoholu, ewentualnie produkować z nich wino lub destylat. Oprócz witamin, antocyjanów i związków fenolowych, owoce derenia zawierają również dużą ilość kwasów i pektyn, które wpływają na zdolność żelowania. Dlatego też, od wieków, dereń jest logicznie wykorzystywany do przygotowywania marmolad, galaretek i kompotów. Podczas przetwarzania na produkty spożywcze, zazwyczaj konieczne jest dodanie wystarczającej ilości cukru.

Autor: Kamila | Rewizja: 25. 2. 2026