Dereń jadalny 'Lukianowskij' - pojemnik Cornus mas 'Lukianowskij'

Opis szczegółowy produktu

Dereń jadalny 'Lukianowskij' - należy do ukraińskich wielkoowocowych odmian. W zagranicznych katalogach występuje także pod nazwą 'Pioneer' i podaje się, że został wprowadzony do uprawy w 1975 roku z kolekcji botanicznych ówczesnej Ukraińskiej SRR. Rośnie średnio silnie jako wielopniowy krzew lub niewielkie drzewo o szeroko rozłożystej koronie, osiągającej około 3–4 m wysokości i 3–4 m szerokości. Kwiaty otwierają się bardzo wcześnie, zwykle w lutym lub marcu, w drobnych żółtych baldaszkach na bezlistnych pędach, i dostarczają pyłku wczesnym owadom zapylającym. Liście są naprzeciwległe, eliptyczne, latem intensywnie zielone, a jesienią przebarwiają się na odcienie żółte do czerwonawych. Owoce to wydłużone, gruszkowate do butelkowatych pestkowce, w pełni dojrzałości ciemnoczerwone do winnoczarnych, często o masie 5–7 g, z jędrnym, soczystym miąższem i wyraźniejszym aromatem. W kuchni sprawdzają się na surowo oraz jako surowiec na soki, syropy, dżemy, kompoty, sosy owocowe i do suszenia. Miąższ derenia jest ceniony za naturalną zawartość witaminy C, polifenoli, antocyjanów i pektyn, które dobrze wpisują się w zbilansowaną dietę.

Uprawa: Ze względu na wymagania dereń zalicza się do ciepłolubnych roślin sadowniczych gleb wapiennych. Najlepiej odpowiadają mu gleby obojętne lub lekko zasadowe, stanowiska słoneczne i otwarte oraz stoki południowe, południowo-wschodnie i południowo-zachodnie. Znosi również suchsze warunki, ponieważ korzeni się głęboko i potrafi zapewnić sobie wodę nawet przy nierównomiernie rozłożonych opadach. Większej ilości wody potrzebuje jedynie w okresie dojrzewania owoców, czyli w zależności od sezonu od sierpnia do września. Jest w pełni mrozoodporny zarówno w drewnie, jak i w kwiatach. Z powodzeniem można go uprawiać do wysokości 600 m n.p.m. Chłodne stanowiska, zwłaszcza miejsca z częstymi mgłami, nie są dla niego odpowiednie. Nie toleruje także zacienienia ani półcienia. Szczególnie po posadzeniu, w okresie formowania kształtu, wymaga mocniejszego cięcia. Przy sadzeniu krzewu pozostawia się 3–5 głównych gałęzi, które skraca się mniej więcej o jedną trzecią do połowy długości. Cięcie powtarza się przez pierwsze trzy lata uprawy. W przypadku sadzonki szczepionej można uformować koronę z przewodnikiem lub bez niego (koronę kotłową), podobnie jak u drzew ziarnkowych lub pestkowych. Ponieważ dereń owocuje na przyrostach jednorocznych, których naturalnie wytwarza dostatecznie dużo, cięcie ogranicza się jedynie do prześwietlania krzewu lub korony. W medycynie ludowej owoce derenia do dziś zaleca się przy dolegliwościach trawiennych, przede wszystkim przy problemach jelitowych, zarówno ostrych (takich jak biegunki i skurcze brzucha), jak i przewlekłych. Lecznicze właściwości owoców derenia znane są już od starożytności. Pod tym względem wykorzystuje się wszystkie części rośliny (korę, korzenie, pędy, owoce). Korę, korzenie czy pędy stosowano na przykład przeciw gorączce. Owoce można wykorzystywać przy chorobach jelit. Preparaty z liści, kwiatów i owoców mogą być stosowane w leczeniu problemów trawiennych, anemii, chorób wątroby lub nerek. Świeży zagęszczony sok z owoców wykorzystuje się w leczeniu cukrzycy. W medycynie tradycyjnej zagęszczony sok stosuje się także przy chorobach skóry. Miąższ owoców oraz olej z pestek nadają się do leczenia i regeneracji uszkodzonych tkanek skóry. Owoce derenia można łączyć także z innymi, mniej wartościowymi gatunkami owoców. W południowo-zachodniej Europie owoce derenia chętnie przerabia się na kompoty i przetwory. Ciekawym zastosowaniem kulinarnym są kompoty mieszane z derenia z borówką brusznicą i gruszkami jako dodatek do dziczyzny. Owoce konserwuje się również przez suszenie lub mrożenie. Suszonym, zmielonym miąższem posypuje się także mięsa pieczone na rożnie. Z suszonych owoców derenia, podobnie jak z owoców dzikiej róży, przygotowuje się smaczną herbatę. Z owoców wytwarza się również smaczny syrop o wysokiej zawartości witamin. Owoce można zalewać alkoholem, a także wyrabiać z nich wino lub destylat. Oprócz witamin, antocyjanów i związków fenolowych owoce derenia zawierają również dużo kwasów i pektyny, które wpływają na zdolność żelowania. Dereń od stuleci wykorzystuje się zatem do przygotowywania marmolad, galaretek i kompotów. Przy przetwarzaniu na produkty spożywcze zwykle konieczne jest dodanie odpowiedniej ilości cukru.

Autor: Nikol | Rewizja: 18.2. 2026