Dereń jadalny 'Podolski' - pojemnik Cornus mas 'Podolski'

Opis szczegółowy produktu

Dereń jadalny 'Podolski' – polska odmiana owocowa derenia, wyhodowana przez Narcyza Pióreckiego i Jerzego Pióreckiego w ramach selekcji form wielkopłodowych związanej z Arboretum w Bolestraszycach. Została wprowadzona do uprawy w 2008 roku. Wyróżnia się przede wszystkim późnym dojrzewaniem, dużymi owocami oraz korzystnym stosunkiem ilości miąższu do pestki. Rośnie jako gęstszy krzew wielopniowy lub niewielkie drzewo, w wieku dorosłym osiąga zazwyczaj wysokość 4–6 m i szerokość około 3–5 m. W młodości wzrost jest dość szybki, z czasem ulega spowolnieniu. Jajowate, nasycone zielone liście mają wyraźne łukowate unerwienie, a jesienią przebarwiają się na odcienie żółte i czerwonawe. Dereń posiada wysoką wartość dekoracyjną już pod koniec zimy. Od lutego do marca, jeszcze przed rozwinięciem liści, na gałęziach pojawiają się liczne drobne żółte kwiaty zebrane w baldachy. Należy tym samym do wcześnie kwitnących krzewów owocowych i przy sprzyjającej pogodzie stanowi jeden z pierwszych wiosennych pożytków dla pszczół i innych owadów zapylających. Owoce odmiany 'Podolski' są owalne do podłużnie owalnych, w pełnej dojrzałości nasycone lub ciemnoczerwone i osiągają średnią masę około 4–5 g. Dojrzewają później niż w przypadku wielu popularnych odmian, głównie od września do października. Dojrzały miąższ jest soczysty, aromatyczny i słodko-kwaśny, natomiast przed pełnym dojrzewaniem może być wyraźniej kwaśny i cierpki. Owoce mają stosunkowo małą pestkę i nadają się do bezpośredniego spożycia, jak również na dżemy, galaretki, syropy, soki, sosy, suszenie lub produkcję tradycyjnych likierów owocowych. Naturalnie zawierają witaminę C, kwasy organiczne, polifenole oraz czerwone barwniki z grupy antocyjanów. Odmiana może owocować również w uprawie samodzielnej, jednak dla uzyskania regularniejszego i obfitszego plonu zaleca się zapylanie krzyżowe inną odmianą derenia kwitnącą w tym samym czasie, np. 'Szafer', 'Bolestraszycki', 'Jolico' lub 'Elegantnyj'.

Uprawa: Dereń jest pod względem wymagań zaliczany do ciepłolubnych drzew i krzewów owocowych gleb wapiennych. Najbardziej odpowiadają mu gleby obojętne lub słabo zasadowe, słoneczne, otwarte stanowiska, stoki południowe, południowo-wschodnie i południowo-zachodnie. Znosi nawet suchsze warunki, ponieważ głęboko się korzeni i potrafi zapewnić sobie wilgoć nawet w warunkach nierównomiernie rozłożonych opadów. Tylko w okresie dojrzewania owoców potrzebuje więcej wilgoci, co w zależności od sezonu przypada od sierpnia do września. Jest w pełni mrozoodporny w drewnie i kwiecie. Możemy go z powodzeniem uprawiać do wysokości 600 m n.p.m. Chłodne stanowiska, zwłaszcza miejsca o częstym występowaniu mgły, nie są dla niego zbyt korzystne. Nie toleruje również zacienienia ani półcienia. Szczególnie po posadzeniu, w okresie formowania pokroju, wymaga głębokiego cięcia. Przy sadzeniu krzewu pozostawia się 3–5 głównych gałęzi, które skraca się o około jedną trzecią do połowy. Cięcie powtarza się przez pierwsze trzy lata uprawy. Przy sadzeniu zaszczepionej sadzonki można uformować koronę z przewodnikiem lub bez niego (korona pusta) w sposób podobny jak u drzew ziarnkowych lub pestkowych. Ponieważ dereń owocuje na jednorocznym przyroście, którego produkcja jest naturalnie wystarczająca, cięcie polega jedynie na prześwietlaniu krzewu lub korony. W tradycyjnej medycynie ludowej owoce derenia są nadal zalecane przy problemach trawiennych, zwłaszcza jelitowych, zarówno ostrych (takich jak biegunka i skurcze brzucha), jak i przewlekłych. Właściwości lecznicze owoców derenia znane są od starożytności. Z tego punktu widzenia przydatne są wszystkie części rośliny (kora, korzenie, pędy, owoce). Kora, korzenie lub pędy były używane na przykład przeciw gorączce. Owoce można stosować przy dolegliwościach jelitowych. Leki produkowane z liści, kwiatów i owoców mogą być stosowane w leczeniu problemów trawiennych, anemii, chorób wątroby lub nerek. Świeży, zagęszczony sok uzyskany z owoców jest stosowany w leczeniu cukrzycy. Zagęszczony sok jest również stosowany w medycynie tradycyjnej w leczeniu chorób skóry. Miąższ owoców i olej uzyskany z pestek nadają się do leczenia i regeneracji uszkodzonych tkanek skóry. Owoce derenia można również łączyć z innymi, mniej wartościowymi owocami. W Europie południowo-zachodniej owoce derenia są chętnie przetwarzane na kompoty i dżemy. Kulinarnie interesujące jest użycie derenia do mieszanych kompotów z żurawiną i gruszkami jako dodatek do dziczyzny. Owoce są również konserwowane przez suszenie lub mrożenie. Suszony, mielony miąższ stosuje się również do posypywania pieczonych mięs. Z suszonych dereni, podobnie jak z dzikiej róży, przygotowuje się smaczną herbatę. Z owoców produkuje się również smaczny syrop o wysokiej zawartości witamin. Owoce można macerować w alkoholu, ewentualnie produkować z nich wino lub destylat. Oprócz witamin, antocyjanów i związków fenolowych, owoce derenia zawierają również dużą ilość kwasów i pektyn, które wpływają na zdolność żelowania. Dlatego też, od wieków, dereń jest logicznie wykorzystywany do przygotowywania marmolad, galaretek i kompotów. Podczas przetwarzania na produkty spożywcze, zazwyczaj konieczne jest dodanie wystarczającej ilości cukru.

Autor: Jana | Rewizja: 28.08.2026