Dereń jadalny 'Podolski' - pojemnik Cornus mas 'Podolski'

Opis szczegółowy produktu

Dereń jadalny 'Podolski' - polska owocowa odmiana derenia, wyhodowana przez Narcyza Pióreckiego i Jerzego Pióreckiego w ramach selekcji wielkoowocowych form związanej z Arboretum w Bolestraszycach. Do uprawy została wprowadzona w 2008 roku. Wyróżnia się przede wszystkim późnym dojrzewaniem, dużymi owocami i korzystnym stosunkiem miąższu do pestki. Rośnie jako gęstszy, wielopniowy krzew lub niewielkie drzewo, w wieku dojrzałym osiąga zwykle 4–6 m wysokości i około 3–5 m szerokości. W młodości rośnie dość szybko, później jego wzrost zwalnia. Jajowate, intensywnie zielone liście mają wyraźne, łukowato wygięte nerwy, a jesienią przebarwiają się na odcienie żółte do czerwonawych. Dużą wartość ozdobną dereń ma już pod koniec zimy. W lutym i marcu, jeszcze przed rozwojem liści, na pędach otwierają się liczne drobne żółte kwiaty zebrane w baldachy. Należy więc do wcześnie kwitnących roślin owocowych i przy sprzyjającej pogodzie stanowi jeden z pierwszych wiosennych pożytków dla pszczół i innych owadów zapylających. Owoce odmiany 'Podolski' są owalne do wydłużenie owalnych, w pełnej dojrzałości intensywnie do ciemnoczerwonych i osiągają średnią masę około 4–5 g. Dojrzewają później niż u wielu popularnych odmian, głównie od września do października. Dojrzały miąższ jest soczysty, aromatyczny i słodko-kwaśny, natomiast przed pełnym dojrzeniem może być wyraźniej kwaskowy i cierpki. Owoce mają stosunkowo małą pestkę i nadają się do bezpośredniego spożycia, a także na dżemy, galaretki, syropy, soki, sosy, do suszenia czy przygotowania tradycyjnych nalewek owocowych. Naturalnie zawierają witaminę C, kwasy organiczne, polifenole oraz czerwone barwniki z grupy antocyjanów. Odmiana może owocować także w uprawie pojedynczej, jednak dla bardziej regularnego i obfitszego zawiązywania owoców zaleca się zapylenie krzyżowe inną odmianą derenia kwitnącą w tym samym okresie, na przykład 'Szafer', 'Bolestraszycki', 'Jolico' lub 'Elegantnyj'.

Uprawa: Pod względem wymagań dereń zalicza się do ciepłolubnych roślin owocowych gleb wapiennych. Najbardziej odpowiadają mu gleby obojętne lub lekko zasadowe, słoneczne, otwarte stanowiska oraz stoki południowe, południowo-wschodnie i południowo-zachodnie. Znosi także suchsze warunki, ponieważ korzeni się głęboko i potrafi zapewnić sobie wodę nawet przy nierównomiernie rozłożonych opadach. Więcej wilgoci potrzebuje jedynie w okresie dojrzewania owoców, czyli w zależności od sezonu od sierpnia do września. Jest w pełni mrozoodporny zarówno w drewnie, jak i w kwiatach. Z powodzeniem można go uprawiać do wysokości 600 m n.p.m. Chłodne położenia, zwłaszcza miejsca z częstymi mgłami, nie są dla niego korzystne. Nie znosi również silnego zacienienia. Szczególnie po posadzeniu, w okresie formowania pokroju, wymaga głębszego cięcia. Przy sadzeniu krzewu pozostawia się 3–5 głównych pędów, które skraca się mniej więcej o jedną trzecią do połowy. Cięcie powtarza się przez pierwsze trzy lata uprawy. W przypadku sadzonki szczepionej można uformować koronę z przewodnikiem lub bez niego (koronę kielichową) w podobny sposób jak u drzew ziarnkowych lub pestkowych. Ponieważ dereń owocuje na jednorocznych przyrostach, których naturalnie powstaje wystarczająco dużo, cięcie polega jedynie na prześwietlaniu krzewu lub korony. W medycynie ludowej owoce derenia do dziś zaleca się przy dolegliwościach trawiennych, przede wszystkim jelitowych, zarówno ostrych (takich jak biegunki i skurcze brzucha), jak i przewlekłych. Lecznicze właściwości owoców derenia znane są już od starożytności. Pod tym względem wykorzystuje się wszystkie części rośliny (korę, korzenie, pędy, owoce). Korę, korzenie czy pędy stosowano na przykład przeciw gorączce. Owoce można wykorzystywać przy chorobach jelit. Preparaty z liści, kwiatów i owoców mogą wspomagać leczenie problemów trawiennych, anemii, chorób wątroby lub nerek. Świeży zagęszczony sok z owoców wykorzystuje się przy leczeniu cukrzycy. Zagęszczony sok stosuje się w medycynie tradycyjnej również przy chorobach skóry. Miąższ owoców oraz olej z pestek nadają się do leczenia i regeneracji uszkodzonych tkanek skóry. Owoce derenia można łączyć także z innymi, mniej wartościowymi gatunkami owoców. W południowo-zachodniej Europie owoce derenia chętnie przerabia się na kompoty i przetwory. Ciekawym kulinarnym zastosowaniem są mieszane kompoty z żurawiną i gruszkami jako dodatek do dziczyzny. Owoce konserwuje się również przez suszenie lub mrożenie. Suszonym, zmielonym miąższem posypuje się także mięso pieczone na rożnie. Z suszonych owoców derenia, podobnie jak z owoców dzikiej róży, przygotowuje się smaczną herbatę. Z owoców wytwarza się również smaczny syrop o wysokiej zawartości witamin. Owoce można zalewać alkoholem albo wytwarzać z nich wino lub destylat. Oprócz witamin, antocyjanów i związków fenolowych owoce derenia zawierają także dużo kwasów i pektyn, które wpływają na zdolność żelowania. Dereń od stuleci wykorzystuje się więc do przygotowania marmolad, galaretek i kompotów. Przy przetwarzaniu na produkty spożywcze zwykle konieczne jest dodanie odpowiedniej ilości cukru.

Autor: Jana | Rewizja: 28.08. 2026