Dereń jadalny 'Radosť' Cornus mas 'Joy'

Opis szczegółowy produktu

Dereń jadalny 'Radosť' - ukraińska wielkoowocowa odmiana, wyhodowana ze względu na doskonałe walory smakowe i wysoką plenność. Ten krzew lub niewielkie drzewo osiąga w wieku dojrzałym 3–4 m wysokości i 2–3 m szerokości. Liście są szeroko eliptyczne, soczyście zielone, jesienią przebarwiają się na odcienie żółci i pomarańczu. Kwitnienie następuje bardzo wcześnie, zwykle w lutym lub marcu, jeszcze przed rozwojem liści, kiedy na pędach pojawiają się gęste baldachy jaskrawożółtych kwiatów, stanowiące ważne źródło pożywienia dla pszczół w okresie, gdy większość innych roślin dopiero rozpoczyna wegetację. Owocem jest duży, baryłkowaty pestkowiec o ciemnoczerwonej barwie i błyszczącej skórce. Miąższ jest bardzo soczysty, słodki z delikatnie kwaskowym posmakiem, dzięki czemu owoce można jeść prosto z krzewu. Owoce są bogate w witaminę C, witaminę P, kwasy organiczne, pektyny i barwniki antocyjanowe, które wspierają układ odpornościowy i korzystnie wpływają na ściany naczyń krwionośnych. Tradycyjnie przetwarza się je na dżemy, syropy, kompoty i nalewki destylowane, a owoce zachowują cenne składniki odżywcze również po obróbce termicznej. W architekturze ogrodowej ten dereń sprawdza się jako dominujący soliter, a także jako element jadalnych żywopłotów.

Uprawa: Ze względu na wymagania dereń zalicza się do ciepłolubnych roślin sadowniczych gleb wapiennych. Najlepiej odpowiadają mu gleby obojętne lub lekko zasadowe, stanowiska słoneczne i otwarte, stoki południowe, południowo-wschodnie i południowo-zachodnie. Znosi również suchsze warunki, ponieważ korzeni się głęboko i potrafi zapewnić sobie wodę także przy nierównomiernym rozkładzie opadów. Więcej wilgoci potrzebuje jedynie w okresie dojrzewania owoców, który zależnie od sezonu przypada od sierpnia do września. Jest w pełni mrozoodporny zarówno w drewnie, jak i w kwiatach. Z powodzeniem można go uprawiać do wysokości 600 m n.p.m. Chłodne stanowiska, zwłaszcza z częstym występowaniem mgieł, nie są dla niego odpowiednie. Nie znosi także zacienienia ani półcienia. Szczególnie po posadzeniu, w okresie formowania pokroju, wymaga silniejszego cięcia. Przy sadzeniu krzewu pozostawia się 3–5 głównych pędów, które skraca się mniej więcej o jedną trzecią do połowy. Cięcie powtarza się przez pierwsze trzy lata uprawy. W przypadku sadzonki szczepionej można uformować koronę z przewodnikiem lub bez niego (koronę kielichową) w podobny sposób jak u drzew ziarnkowych lub pestkowych. Ponieważ dereń owocuje na jednorocznych przyrostach, których jest naturalnie wystarczająco dużo, cięcie polega jedynie na prześwietlaniu krzewu lub korony. W medycynie ludowej owoce derenia do dziś zaleca się przy dolegliwościach trawiennych, przede wszystkim jelitowych, zarówno ostrych (takich jak biegunki i skurcze brzucha), jak i przewlekłych. Właściwości lecznicze owoców derenia znane są już od starożytności. Pod tym względem wykorzystywane są wszystkie części rośliny (kora, korzenie, pędy, owoce). Korę, korzenie i pędy stosowano na przykład przeciw gorączce. Owoce można wykorzystywać przy chorobach jelit. Preparaty z liści, kwiatów i owoców stosuje się w leczeniu problemów trawiennych, anemii, chorób wątroby lub nerek. Świeży zagęszczony sok z owoców wykorzystuje się w leczeniu cukrzycy. Zagęszczony sok stosowany jest w medycynie tradycyjnej również przy chorobach skóry. Miąższ owoców i olej z pestek nadają się do leczenia i regeneracji uszkodzonych tkanek skóry. Owoce derenia można łączyć także z innymi, mniej wartościowymi gatunkami owoców. W południowo-zachodniej Europie owoce derenia chętnie przetwarza się na kompoty i przetwory. Ciekawym kulinarnym zastosowaniem jest dodawanie ich do mieszanych kompotów z borówką brusznicą i gruszkami, podawanych do dziczyzny. Owoce konserwuje się również przez suszenie lub mrożenie. Suszonym, zmielonym miąższem posypuje się także mięso pieczone na rożnie. Z suszonych owoców derenia, podobnie jak z owoców dzikiej róży, przygotowuje się smaczną herbatę. Z owoców wytwarza się również smaczny syrop o wysokiej zawartości witamin. Owoce można zalewać alkoholem albo wytwarzać z nich wino lub destylat. Oprócz witamin, antocyjanów i związków fenolowych owoce derenia zawierają dużo kwasów i pektyn, które wpływają na zdolność żelowania. Nic więc dziwnego, że dereń od stuleci wykorzystuje się do przygotowywania marmolad, galaretek i kompotów. Przy przetwarzaniu na produkty spożywcze zwykle konieczne jest dodanie odpowiedniej ilości cukru.

Autor: Nikol | Rewizja: 16.7.2026