Dereń jadalny 'Schonbrunner Gourmet-Dirndl' Cornus mas 'Schonbrunner Gourmet-Dirndl'

Opis szczegółowy produktu

Dereń jadalny 'Schonbrunner Gourmet-Dirndl'  - prestiżowa austriacka odmiana, wyselekcjonowana w wiedeńskim Schönbrunnie ze względu na doskonałe cechy sadownicze. Ten zrzucający liście krzew lub niewielkie drzewo osiąga w wieku dojrzałym wysokość od 3 do 5 metrów. Roślina wyróżnia się zwartym, wzniesionym pokrojem oraz eliptycznymi, intensywnie zielonymi liśćmi, które jesienią przebarwiają się na żółtopomarańczowo. Jest w pełni mrozoodporna do -30 °C i bardzo dobrze znosi suszę oraz gleby wapienne. Główna wartość użytkowa tkwi w wyjątkowo dużych i smacznych owocach. Kwitnie bardzo wcześnie, często już w marcu, obsypując się drobnymi żółtymi kwiatami na bezlistnych pędach, które stanowią ważny pierwszy pożytek dla pszczół. Wydaje owoce o gruszkowatym kształcie, w pełni dojrzałości (wrzesień) ciemnoczerwone, osiągające długość do 3 centymetrów. Mają wysoką zawartość cukru, dużo witaminy C i bardzo drobną pestkę. Smak jest słodko-kwaśny, pełny i wyraźnie bardziej aromatyczny niż u form dzikich. Odmiana jest częściowo samopylna, jednak dla uzyskania maksymalnych plonów zaleca się posadzenie w pobliżu innej odmiany derenia.

Uprawa: Pod względem wymagań dereń zaliczany jest do ciepłolubnych roślin sadowniczych gleb wapiennych. Najlepiej odpowiadają mu gleby obojętne lub lekko zasadowe, słoneczne, otwarte stanowiska oraz stoki południowe, południowo-wschodnie i południowo-zachodnie. Znosi także suchsze warunki, ponieważ korzeni się głęboko i potrafi zapewnić sobie wodę nawet przy nierównomiernie rozłożonych opadach. Więcej wody potrzebuje jedynie w okresie dojrzewania owoców, czyli w zależności od sezonu od sierpnia do września. Jest w pełni mrozoodporny zarówno w drewnie, jak i w kwiecie. Z powodzeniem można go uprawiać do wysokości 600 m n.p.m. Chłodne stanowiska, zwłaszcza z częstymi mgłami, nie są dla niego korzystne. Nie znosi również zacienienia ani półcienia. Szczególnie po posadzeniu, w okresie formowania pokroju, wymaga mocniejszego cięcia. Przy sadzeniu krzewu pozostawia się 3–5 głównych pędów, które skraca się mniej więcej o jedną trzecią do połowy. Cięcie powtarza się przez pierwsze trzy lata uprawy. W przypadku sadzonki szczepionej można formować koronę z przewodnikiem lub bez niego (koronę kielichową) podobnie jak u drzew ziarnkowych lub pestkowych. Ponieważ dereń owocuje na jednorocznych krótkopędach, których przyrost jest naturalnie wystarczający, cięcie polega jedynie na prześwietlaniu krzewu lub korony. W medycynie ludowej owoce derenia do dziś zaleca się przy dolegliwościach trawiennych, przede wszystkim jelitowych, zarówno ostrych (takich jak biegunki i skurcze brzucha), jak i przewlekłych. Właściwości lecznicze owoców derenia znane są już od starożytności. Wykorzystuje się w tym celu wszystkie części rośliny (korę, korzenie, pędy, owoce). Korę, korzenie czy pędy stosowano na przykład przeciw gorączce. Owoce można wykorzystywać przy chorobach jelit. Preparaty z liści, kwiatów i owoców stosuje się w leczeniu problemów trawiennych, anemii, chorób wątroby lub nerek. Świeży zagęszczony sok z owoców wykorzystuje się w leczeniu cukrzycy. Zagęszczony sok stosowany jest w medycynie tradycyjnej także przy chorobach skóry. Miąższ owoców i olej z pestek nadają się do leczenia i regeneracji uszkodzonych tkanek skóry. Owoce derenia można łączyć z innymi, mniej wartościowymi gatunkami owoców. W południowo-zachodniej Europie chętnie przerabia się je na kompoty i przetwory. Ciekawym kulinarnym zastosowaniem jest dodatek derenia do mieszanych kompotów z borówką brusznicą i gruszkami, podawanych do dziczyzny. Owoce konserwuje się również przez suszenie lub mrożenie. Suszonym, zmielonym miąższem posypuje się także mięso pieczone na rożnie. Z suszonych owoców, podobnie jak z owoców róży, przygotowuje się smaczną herbatę. Z owoców wytwarza się też smaczny syrop o wysokiej zawartości witamin. Owoce można zalewać alkoholem, a także wytwarzać z nich wino lub destylat. Oprócz witamin, antocyjanów i związków fenolowych owoce derenia zawierają także duże ilości kwasów i pektyn, które wpływają na zdolność żelowania. Dereń od stuleci wykorzystuje się więc do przygotowywania dżemów, galaret i kompotów. Przy przetwarzaniu na produkty spożywcze zwykle konieczne jest dodanie odpowiedniej ilości cukru.

Autor: Lucie | Rewizja: 16.3. 2026