Dereń jadalny 'Semen' - pojemnik Cornus mas 'Semen'

Opis szczegółowy produktu

Dereń jadalny 'Semen' - ukraińska odmiana wyhodowana w ramach programu Narodowego Ogrodu Botanicznego im. M. M. Hryszki w Kijowie. Rośnie średnio silnie do silnie i tworzy rozłożysty krzew lub niewielkie drzewo, które w wieku dojrzałym osiąga zwykle około 3–5 m wysokości i podobną szerokość. Przed rozwojem liści, zazwyczaj w lutym i marcu, pędy pokrywają się mnóstwem drobnych złocistożółtych kwiatów. Kwitnienie jest cenne dla pszczół i innych wczesnych zapylaczy. Owoce są duże, gruszkowate do owalnych, ciemnoczerwone do wiśniowych i ważą zwykle około 6–7 g. Miąższ jest dość jędrny, soczysty, aromatyczny, a po pełnym dojrzeniu przyjemnie słodko-kwaśny. Owoce dojrzewają od końca sierpnia do pierwszej połowy września, dobrze trzymają się szypułek i nie opadają przedwcześnie. Nadają się do bezpośredniego spożycia, na dżemy, galaretki, kompoty, syropy, soki, do suszenia i mrożenia. W ogrodzie sprawdza się jako owocowy soliter, element ogrodu jadalnego, naturalistycznych nasadzeń lub swobodnie rosnącego żywopłotu. Dla bardziej regularnego i obfitszego owocowania zaleca się posadzenie drugiej odmiany derenia o tym samym terminie kwitnienia, na przykład 'Jolico', 'Devín' lub 'Titus'.

Uprawa: Pod względem wymagań dereń zalicza się do ciepłolubnych roślin owocowych gleb wapiennych. Najlepiej odpowiadają mu gleby obojętne lub lekko zasadowe, słoneczne, otwarte stanowiska oraz stoki południowe, południowo-wschodnie i południowo-zachodnie. Znosi także suchsze warunki, ponieważ korzeni się głęboko i potrafi zapewnić sobie wodę nawet przy nierównomiernie rozłożonych opadach. Większej ilości wody potrzebuje jedynie w okresie dojrzewania owoców, czyli w zależności od sezonu od sierpnia do września. Jest w pełni mrozoodporny zarówno w drewnie, jak i w kwiatach. Z powodzeniem można go uprawiać do wysokości 600 m n.p.m. Chłodne stanowiska, zwłaszcza z częstymi mgłami, nie są dla niego korzystne. Nie znosi również zacienienia ani półcienia. Szczególnie po posadzeniu, w okresie formowania pokroju, wymaga mocniejszego cięcia. Przy sadzeniu krzewu pozostawia się 3–5 głównych pędów, które skraca się mniej więcej o jedną trzecią do połowy. Cięcie powtarza się przez pierwsze trzy lata uprawy. W przypadku sadzonki szczepionej można formować koronę z przewodnikiem lub bez niego (koronę kielichową) w podobny sposób jak u ziarnkowych lub pestkowych. Ponieważ dereń owocuje na jednorocznych przyrostach, których jest naturalnie wystarczająco dużo, cięcie polega jedynie na prześwietlaniu krzewu lub korony. W medycynie ludowej owoce derenia do dziś zaleca się przy dolegliwościach trawiennych, przede wszystkim jelitowych, zarówno ostrych (takich jak biegunki i skurcze brzucha), jak i przewlekłych. Lecznicze właściwości owoców derenia znane są już od starożytności. Pod tym względem przydatne są wszystkie części rośliny (kora, korzenie, pędy, owoce). Korę, korzenie lub pędy stosowano na przykład przeciw gorączce. Owoce można wykorzystać przy chorobach jelit. Preparaty wytwarzane z liści, kwiatów i owoców mogą być stosowane w leczeniu problemów trawiennych, anemii, chorób wątroby lub nerek. Świeży zagęszczony sok z owoców stosuje się w leczeniu cukrzycy. Zagęszczony sok wykorzystuje się w medycynie tradycyjnej także w leczeniu chorób skóry. Miąższ owoców i olej z pestek nadają się do leczenia i regeneracji uszkodzonych tkanek skóry. Owoce derenia można łączyć również z innymi, mniej wartościowymi gatunkami owoców. W południowo-zachodniej Europie owoce derenia chętnie przerabia się na kompoty i przetwory. Ciekawym zastosowaniem kulinarnym są mieszane kompoty z derenia z borówką brusznicą i gruszkami jako dodatek do dziczyzny. Owoce konserwuje się także przez suszenie lub mrożenie. Suszonym, zmielonym miąższem posypuje się również mięso z rożna. Z suszonych owoców derenia, podobnie jak z dzikiej róży, przygotowuje się smaczną herbatę. Z owoców wytwarza się także smaczny syrop o wysokiej zawartości witamin. Owoce można zalewać alkoholem, a także wytwarzać z nich wino lub destylat. Oprócz witamin, antocyjanów i związków fenolowych owoce derenia zawierają również dużo kwasów i pektyn, które wpływają na zdolność żelowania. Dlatego dereń od stuleci wykorzystuje się do przygotowywania marmolad, galaretek i kompotów. Przy przetwarzaniu na produkty spożywcze zwykle konieczne jest dodanie odpowiedniej ilości cukru.

Autor: Kristýna | Rewizja: 11.08. 2026