Dereń jadalny 'Shumen' - pojemnik Cornus mas 'Shumen'

Opis szczegółowy produktu

Dereń jadalny 'Shumen' - pochodzi z Bułgarii i nawiązuje do lokalnej wielkoowocowej odmiany Šumenski prodălgovat, zarejestrowanej w 1983 roku. Rośnie jako wzniesiony, gęstszy krzew lub niewielkie drzewo i w wieku dojrzałym osiąga zwykle około 3–5 m wysokości oraz 3–4 m szerokości. Jeszcze przed rozwojem liści, najczęściej w lutym i marcu, pędy pokrywają się mnóstwem drobnych żółtych kwiatów zebranych w baldachy. Należy do wczesnych źródeł pyłku i nektaru dla pszczół. Owoce są duże, wydłużone, ważą zazwyczaj około 8–10 g i w pełnej dojrzałości mają intensywnie lub ciemnoczerwoną barwę. Miąższ jest mięsisty, soczysty, aromatyczny i przyjemnie słodko-kwaśny. Owoce dojrzewają od końca sierpnia do pierwszej połowy września, a najlepszy smak uzyskują po całkowitym dojrzeniu i zmięknięciu. Nadają się do bezpośredniego spożycia, a także na dżemy, galaretki, kompoty, syropy, soki lub do suszenia. W ogrodzie sprawdza się jako owocowy soliter, element ogrodu jadalnego, swobodnie rosnącego żywopłotu lub nasadzeń o naturalnym charakterze. Odmiana jest częściowo samopylna, dla regularniejszego owocowania zaleca się sadzenie innej odmiany derenia o tym samym terminie kwitnienia, na przykład 'Devín', 'Titus' lub 'Jolico'.

Uprawa: Dereń jadalny zalicza się pod względem wymagań do ciepłolubnych roślin owocowych gleb wapiennych. Najlepiej odpowiadają mu gleby obojętne lub lekko zasadowe, słoneczne, otwarte stanowiska oraz stoki południowe, południowo-wschodnie i południowo-zachodnie. Znosi także suchsze warunki, ponieważ korzeni się głęboko i potrafi zapewnić sobie wodę nawet przy nierównomiernie rozłożonych opadach. Więcej wilgoci potrzebuje jedynie w okresie dojrzewania owoców, czyli w zależności od sezonu od sierpnia do września. Jest w pełni mrozoodporny zarówno w drewnie, jak i w kwiatach. Z powodzeniem można go uprawiać do wysokości 600 m n.p.m. Chłodne stanowiska, zwłaszcza z częstymi mgłami, nie są dla niego korzystne. Nie znosi także zacienienia ani półcienia. Szczególnie po posadzeniu, w okresie formowania pokroju, wymaga mocniejszego cięcia. Przy sadzeniu krzewu pozostawia się 3–5 pędów głównych, które skraca się mniej więcej o jedną trzecią do połowy. Cięcie powtarza się przez pierwsze trzy lata uprawy. W przypadku sadzonki szczepionej można uformować koronę z przewodnikiem lub bez niego (koronę otwartą) w podobny sposób jak u drzew ziarnkowych lub pestkowych. Ponieważ dereń owocuje na pędach jednorocznych, których przyrost jest naturalnie wystarczający, cięcie polega jedynie na prześwietlaniu krzewu lub korony. W medycynie ludowej owoce derenia są do dziś zalecane przy dolegliwościach trawiennych, przede wszystkim jelitowych, zarówno ostrych (takich jak biegunki i skurcze brzucha), jak i przewlekłych. Właściwości lecznicze owoców derenia znane są już od starożytności. Pod tym względem wykorzystywane są wszystkie części rośliny (kora, korzenie, pędy, owoce). Korę, korzenie czy pędy stosowano na przykład przeciw gorączce. Owoce można wykorzystywać przy chorobach jelit. Preparaty z liści, kwiatów i owoców mogą być stosowane przy problemach trawiennych, anemii, chorobach wątroby lub nerek. Świeży zagęszczony sok z owoców wykorzystuje się w leczeniu cukrzycy. Zagęszczony sok stosowany jest w medycynie tradycyjnej również przy chorobach skóry. Miąższ owoców i olej z pestek mogą służyć do leczenia i regeneracji uszkodzonych tkanek skóry. Owoce derenia można łączyć także z innymi, mniej wartościowymi gatunkami owoców. W Europie południowo-zachodniej owoce derenia chętnie przerabia się na kompoty i przetwory. Ciekawym kulinarnym zastosowaniem jest dodawanie ich do kompotów mieszanych z borówką brusznicą i gruszkami, podawanych jako dodatek do dziczyzny. Owoce konserwuje się także przez suszenie lub mrożenie. Suszonym, zmielonym miąższem posypuje się również mięso z rożna. Z suszonych owoców derenia, podobnie jak z owoców róży, przygotowuje się smaczną herbatę. Z owoców wytwarza się także smaczny syrop o wysokiej zawartości witamin. Owoce można zalewać alkoholem, a także robić z nich wino lub destylat. Oprócz witamin, antocyjanów i związków fenolowych owoce derenia zawierają dużo kwasów i pektyn, które wpływają na zdolność żelowania. Dereń od stuleci wykorzystuje się więc do przygotowywania marmolad, galaretek i kompotów. Przy przetwarzaniu na produkty spożywcze zwykle konieczne jest dodanie odpowiedniej ilości cukru.

Autor: Kristýna | Rewizja: 11.08. 2026