Leszczyna pospolita 'Tonda di Giffoni' Corylus avellana 'Tonda di Giffoni'

Opis szczegółowy produktu

Leszczyna pospolita 'Tonda di Giffoni'  - tradycyjna włoska odmiana pochodząca z regionu Kampania. W naszych warunkach klimatycznych rośnie jako średnio silny krzew o wysokości około 3–4 m i szerokości 2–3 m, z czasem rozrastający się dzięki odrostom korzeniowym. Gałęzie są giętkie, brązowe, a młode pędy delikatnie owłosione. Liście są okrągławo jajowate do szeroko owalnych, sercowate u nasady, z wyraźnym unerwieniem i szorstką powierzchnią, z wierzchu soczyście zielone, jesienią przebarwiają się na cieplejsze odcienie żółci. Leszczyna jest rośliną jednopienną: kwiaty męskie tworzą wąskie, żółtawe kotki o długości około 3–7 cm, które pojawiają się bardzo wcześnie wiosną, często już od lutego do marca. Kwiaty żeńskie to drobne pąki z czerwonymi znamionami, ukryte w kątach pąków. Zapylanie odbywa się głównie z pomocą wiatru. Częściowa samopylność pozwala owocować także pojedynczej roślinie, jednak dla wysokiego i regularnego plonu zaleca się obecność innej leszczyny o zbliżonym okresie kwitnienia, na przykład odmiany 'Barcelonská' lub innych sprawdzonych leszczyn. Orzechy tworzą się po 3–5 sztuk w zielonych, głęboko postrzępionych okrywach, z których podczas dojrzewania częściowo się wysuwają. Owoce są okrągłe, średniej wielkości, mają cienką łupinę, która łatwo pęka. W cieplejszych regionach Polski dojrzewają na przełomie sierpnia i września, w chłodniejszych rejonach raczej w pierwszej połowie września. Jądra mają delikatnie słodki, pełny smak i przyjemny orzechowy aromat, dobrze się prażą i zachowują kształt w wyrobach cukierniczych. Orzechy laskowe zawierają dużo tłuszczów z przewagą nienasyconych kwasów tłuszczowych, a także białko, błonnik, witaminę E, witaminy z grupy B oraz składniki mineralne, na przykład potas, magnez i żelazo, dlatego stanowią wartościowy składnik urozmaiconej diety. W kuchni wykorzystuje się je do bezpośredniego spożycia, do ciast, kremów, domowego masła orzechowego czy granoli, a po uprażeniu także do dekoracji deserów.

Uprawa: Wybiera się cieplejsze i słoneczne stanowisko, najlepiej w niższych i średnich położeniach, osłonięte od silnego zimowego wiatru. Leszczyna znosi także lekki półcień, jednak dla dobrego dojrzewania orzechów i regularnego zawiązywania owoców korzystniejsze jest pełne słońce. Najlepiej rośnie w głębszych, średnio ciężkich glebach gliniastych do gliniasto-piaszczystych, z odpowiednią ilością próchnicy, które dobrze zatrzymują wilgoć, ale nie pozostają długo podmokłe. Optymalne pH wynosi około 6–7, na glebach silnie zasadowych lub podmokłych wzrost się pogarsza. Sadzi się wiosną (marzec–kwiecień) lub jesienią (październik–listopad), gdy gleba jest jeszcze ciepła. Pojedyncze krzewy sadzi się w odstępach około 3–4 m, w przypadku niższych, swobodnych żywopłotów można zastosować rozstawę 1–1,5 m. Po posadzeniu warto wymieszać z ziemią wokół korzeni dobrze rozłożony kompost, glebę wyściółkować zrębkami lub korą i zapewnić regularne podlewanie przez pierwsze dwa sezony. Leszczyna ma płytki system korzeniowy, dlatego wrażliwie reaguje na letnią suszę. Równomierna wilgotność gleby sprzyja wielkości orzechów i jakości jąder. Pod względem mrozoodporności leszczyny są odporne, dobrze ukorzenione rośliny znoszą spadki temperatury do około −25 do −28 °C, bardziej wrażliwe bywa jedynie wczesne wiosenne kwitnienie na przymrozki. Krzew najlepiej owocuje na drewnie dwu- i trzyletnim, dlatego cięcie ukierunkowane jest na systematyczne odmładzanie i utrzymanie 6–8 silniejszych pędów szkieletowych. Pędy stare lub nadmiernie zagęszczające krzew usuwa się przedwiośniem. Spośród chorób i szkodników sporadycznie mogą pojawić się mszyce, słonkowiec orzechowiec lub porażenie owoców przez larwy nasionnicy orzechówki. Ryzyko ogranicza się poprzez terminowy zbiór, usuwanie uszkodzonych owoców i wspieranie naturalnych wrogów szkodników. W kompozycji ogrodowej leszczyna sprawdza się jako soliter w części użytkowej, w jadalnym żywopłocie lub w połączeniu z innymi krzewami owocowymi, na przykład świdośliwą, rokitnikiem czy porzeczkami, gdzie tworzy stabilny, długowieczny szkielet nasadzenia.

Autor: Nikol | Rewizja: 2.12.2025

Więcej na: Instrukcja uprawy leszczyny