Leszczyna pospolita 'Tonda Romana' Corylus avellana „Tonda Romana”

Opis szczegółowy produktu

Leszczyna 'Tonda Romana' - długo uprawiana włoska odmiana, szczególnie rozpowszechniona w regionie Lacjum na północ od Rzymu, gdzie tworzy rozległe plantacje. W naszych warunkach rośnie jako średnio silnie rosnący krzew o wysokości około 3-4 m i szerokości 2-3 m, przy luźniejszej sadzeniu może z czasem osiągnąć większe rozmiary. Pokrój jest wyprostowany do lekko rozłożystego, krzew stopniowo rozszerza się za pomocą odrostów korzeniowych. Gałęzie są elastyczne, brązowe, młode pędy delikatnie omszone. Liście są okrągło-jajowate do szeroko-owalnych, krótko zaostrzone, u nasady często sercowate, z wyraźnym unerwieniem i szorstką powierzchnią. Na górnej stronie liścia w okresie wegetacji są intensywnie zielone, jesienią przechodzą w żółte do żółto-zielonych odcieni. Leszczyna jest jednopienna – na jednym krzewie występują kwiaty męskie i żeńskie. Kwiaty męskie tworzą wąskie, żółtawe kotki o długości około 3–7 cm, które rozwijają się bardzo wcześnie na wiosnę, zazwyczaj w lutym i marcu, uwalniając pyłek jeszcze wtedy, gdy liście dopiero się rozwijają. Kwiaty żeńskie to drobne pąki z delikatnymi czerwonymi znamionami, ukryte w kątach pąków. Zapylenie odbywa się głównie przez wiatr, odmiana jest częściowo samopylna, jednak dla wysokich i regularnych plonów zaleca się sadzenie kilku roślin o podobnym czasie kwitnienia. Jako odpowiedni zapylacze podaje się zwłaszcza odmiany 'Tonda di Giffoni', 'Mortarella' lub 'Cosford'. Owoce tworzą się po 3–5 sztuk w zielonych, głęboko nacinanych okrywach, z których podczas dojrzewania częściowo wystają. Orzeszki są okrągłe, średniej wielkości, z brązową, stosunkowo cienką skorupką i jądrem, które zazwyczaj całkowicie wypełnia wnętrze. Dojrzałość konsumpcyjna przypada w cieplejszych rejonach Czech na przełomie sierpnia i września, w chłodniejszych rejonach raczej we wrześniu. Jądra mają delikatnie słodki, pełny smak z przyjemnym orzechowym aromatem, dobrze znoszą prażenie i zachowują kształt w wyrobach cukierniczych. Orzechy laskowe zawierają wysoką zawartość tłuszczów z przewagą nienasyconych kwasów tłuszczowych, białka, błonnika, witaminy E, witamin z grupy B oraz szeregu składników mineralnych (potas, magnez, fosfor, wapń, żelazo i inne), dlatego uważa się je za wartościowy odżywczo składnik zróżnicowanej diety. W kuchni owoce wykorzystuje się do bezpośredniej konsumpcji, do ciast, kremów, domowych mas orzechowych, granoli i potraw wytrawnych.

Uprawa: Wybieramy cieplejsze i słoneczne stanowisko, najlepiej na niższych i średnich wysokościach, osłonięte od silnego zimowego wiatru. Leszczyna toleruje lekki półcień, ale dla dobrego dojrzewania orzechów i regularnego owocowania pełne słońce jest korzystniejsze. Najlepiej rośnie w głębokich, średnio ciężkich glebach gliniastych do gliniasto-piaszczystych z dużą ilością próchnicy, które dobrze zatrzymują wilgoć, ale nie pozostają długo podmokłe. Optymalne pH wynosi około 6–7, na glebach silnie zasadowych lub podmokłych wzrost jest gorszy. Sadzenie odbywa się wiosną (marzec-kwiecień) lub jesienią (październik-listopad), kiedy gleba jest jeszcze ciepła. Pojedyncze krzewy umieszcza się w odległości około 3-4 m od siebie, w przypadku niższych luźnych żywopłotów można zastosować rozstaw 1-1,5 m. Po posadzeniu zaleca się zaprawienie gleby wokół korzeni dobrze dojrzałym kompostem, wskazane jest ściółkowanie gleby zrębkami lub korą i zapewnienie regularnego podlewania przez pierwsze dwa sezony. Leszczyna ma płytki system korzeniowy, dlatego wrażliwie reaguje na letnie susze. Równomierna wilgotność gleby sprzyja wielkości orzechów i jakości jąder. Pod względem mrozoodporności leszczyny są odporne, dobrze ukorzenione rośliny znoszą spadki temperatur do około -25 do -28 °C, wrażliwsze bywa jedynie wczesne wiosenne kwitnienie na późne mrozy. Krzew najlepiej plonuje na dwu- i trzyletnim drewnie, dlatego cięcie skupia się na bieżącym odmładzaniu i utrzymaniu 6-8 silniejszych pędów szkieletowych; przestarzałe lub nadmiernie zagęszczające pędy usuwa się wczesną wiosną. Spośród chorób i szkodników sporadycznie mogą pojawić się mszyce, słodyszki lub porażenie owoców przez larwy owocówki orzechówki, ryzyko zmniejsza się przez terminowe zbieranie i likwidację uszkodzonych owoców oraz wspieranie naturalnych drapieżników. W kompozycji ogrodowej leszczyna sprawdzi się jako soliter w części użytkowej, w jadalnym żywopłocie lub w połączeniu z innymi krzewami owocowymi, na przykład śwido­wcem, rokitnikiem czy porzeczkami, gdzie tworzy stabilny, długowieczny szkielet nasadzenia.

Autor: Nikol | Rewizja: 2.12.2025

Więcej na: Instrukcja uprawy leszczyn krzewiastych