Żółtodrzew amerykański Zanthoxylum americanum

Opis szczegółowy produktu

Żółtodrzew amerykański - znany także jako pieprzowiec północny lub toothache tree, to liściasty, jadalny gatunek drzewiasty. Pochodzi ze wschodniej i środkowej części Ameryki Północnej, gdzie rośnie w widnych lasach, zaroślach, na skalistych zboczach, w wąwozach i wilgotniejszych gąszczach. W naturze często tworzy kolonie z odrostów korzeniowych. Rośnie jako wielopniowy, ciernisty krzew lub niewielkie drzewo, w polskich ogrodach zwykle o wysokości 3–5 m i szerokości 2,5–4 m, na ciepłym, osłoniętym stanowisku może dorastać nawet do 6 m. Gałęzie i pędy mają ostre, parzyste ciernie długości około 8–13 mm, które na starszej korze pozostają w postaci guzków, dlatego gatunek nie nadaje się do sadzenia tuż przy placach zabaw ani przy wąskich przejściach. Liście są skrętoległe, nieparzystopierzaste, długości 15–30 cm, złożone zwykle z 5–11 ciemnozielonych, piłkowanych listków. Po roztarciu liście, pędy i owoce pachną skórką cytryny. W kwietniu i maju, często przed pełnym rozwojem liści, na starszym drewnie pojawiają się drobne, żółtozielone kwiaty. Kwiaty wabią pszczoły. Gatunek jest dwupienny, dlatego dla pewnego zbioru zaleca się posadzenie kilku genetycznie różnych osobników. Owoce dojrzewają od sierpnia do października – są to czerwonobrązowe torebki, które pękają i odsłaniają błyszczące, czarne nasiona. Wykorzystuje się głównie aromatyczną owocnię, suszoną jako przyprawę podobną do pieprzu syczuańskiego, o cytrusowo-korzennym smaku i lekko znieczulającym posmaku.

Uprawa: Preferuje pełne słońce lub półcień, ciepłe, osłonięte stanowisko i glebę przepuszczalną, która latem całkowicie nie przesycha. Najlepiej rośnie w głębszej glebie gliniastej do gliniasto-piaszczystej, z dobrym drenażem, o pH około 6–7,5. Znosi także lekko kwaśny lub lekko zasadowy odczyn. Ciężkie, podmokłe gleby, zimowa wilgoć i zastoiska mrozowe zwiększają ryzyko uszkodzenia młodych roślin. Rośliny w pojemnikach sadzi się od kwietnia do października, w chłodniejszych rejonach lepsze jest sadzenie wiosenne. Rozstawa w grupie jadalnej wynosi 2–3 m, w swobodnej, aromatycznej osłonie 1,5–2 m. W pierwszych dwóch latach zaleca się regularne podlewanie i ściółkowanie kompostem liściowym lub zrębkami, później roślina znosi krótsze okresy suszy. Nawożenie powinno być umiarkowane, wiosną wystarczy kompost lub słabsza dawka nawozu organicznego. Cięcie wykonuje się wczesną wiosną, głównie w celu usunięcia przemarzniętych, słabych i krzyżujących się gałęzi. Uprawa w pojemniku jest możliwa w przypadku młodych roślin, w większym pojemniku z drenażem i z zimowym zabezpieczeniem bryły korzeniowej. Mrozoodporność według źródeł europejskich jest różna, w praktyce przyjmuje się około −20 do −23 °C, w bardzo przepuszczalnej glebie i na osłoniętym stanowisku krótkotrwale nawet niżej.

Autor: Nikol | Rewizja: 30.6. 2026